سابسیژن HART دکتر هدی؛ رویکرد ترکیبی برای درمان جای جوش و اسکارهای فرورفته
بازبینی علمی و طراحی پروتکل درمان: دکتر هدی عین‌اللهی
متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر
HART فقط سابسیژن نیست
HART نام رویکرد ترکیبی و شخصی‌سازی‌شده دکتر هدی برای درمان برخی اسکارهای فرورفته و جای جوش است. هسته اصلی این پروتکل سابسیژن برای آزادسازی اتصالات فیبروتیک زیر اسکار است؛ اما درمان در صورت نیاز می‌تواند با لیزرهای مناسب پوست، تزریق‌های انتخابی و سایر روش‌های تکمیلی بازسازی پوست همراه شود. اجزای درمان برای همه یکسان نیست و پس از بررسی نوع، عمق و ساختار اسکار انتخاب می‌شوند.
جای جوش فرورفته همیشه یک مشکل واحد ندارد. در یک صورت ممکن است هم‌زمان اسکارهای متصل به بافت زیرین، ناهمواری سطح پوست، تغییرات بافتی و اختلاف عمق میان اسکارها وجود داشته باشد. به همین دلیل، استفاده از یک روش ثابت برای تمام اسکارها لزوماً پاسخ یکسانی ایجاد نمی‌کند. در رویکرد HART دکتر هدی ابتدا ساختار اسکار ارزیابی می‌شود و سپس برای هر بخش، درمان متناسب با مشکل همان لایه انتخاب می‌شود.
سابسیژن؛ پایه اصلی HART
در برخی اسکارهای آتروفیک، رشته‌ها و باندهای فیبروتیک در زیر پوست، سطح اسکار را به بافت‌های عمقی متصل کرده و آن را به سمت پایین می‌کشند. سابسیژن با ورود ابزار مناسب به زیر پوست و آزاد کردن کنترل‌شده این اتصالات انجام می‌شود. هدف، کاهش کشش رو به پایین و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای بالا آمدن اسکار و بازسازی بافت است.
چرا در HART درمان ترکیبی است؟
سابسیژن عمدتاً بخش عمقی و چسبندگی اسکار را هدف می‌گیرد؛ در حالی که مشکلات سطحی پوست و تفاوت‌های بافتی ممکن است به درمان دیگری نیاز داشته باشند. به همین دلیل، پس از ارزیابی پزشک می‌توان درمان را به‌صورت چندلایه طراحی کرد: آزادسازی در عمق، اصلاح انتخابی فضای زیر اسکار و بازسازی سطح پوست.
برای آزادسازی باندهای فیبروتیک و چسبندگی‌هایی که اسکار را به سمت پایین نگه می‌دارند.
در برخی اسکارها ممکن است پس از آزادسازی، تزریق مناسب برای حمایت از بافت یا اصلاح فرورفتگی‌های منتخب در نظر گرفته شود.
لیزر مناسب می‌تواند برای هدف قرار دادن بافت و ناهمواری سطحی پوست و تحریک بازسازی کنترل‌شده انتخاب شود.
بسته به نوع اسکار و شرایط پوست، پزشک می‌تواند روش‌های مکمل دیگری را نیز وارد پروتکل درمان کند؛ بنابراین HART یک نسخه ثابت برای همه نیست.
لیزر در روش HART چه نقشی دارد؟
سابسیژن و لیزر دو هدف متفاوت اما مکمل دارند. سابسیژن روی اتصالات زیر اسکار تمرکز دارد، در حالی که لیزرهای پوستی انتخاب‌شده می‌توانند سطح و بافت پوست را هدف قرار دهند. نوع لیزر، تنظیمات آن و زمان انجام نسبت به سابسیژن باید بر اساس تیپ پوستی، نوع اسکار و ریسک تغییرات رنگدانه‌ای تعیین شود.
تزریق بعد یا همراه سابسیژن برای چیست؟
پس از آزاد شدن اسکار، در برخی بیماران ممکن است پزشک استفاده از یک روش تزریقی را مناسب بداند. هدف می‌تواند بسته به شرایط، حمایت از فضای آزادشده، اصلاح بخشی از کاهش حجم یا کمک به فرآیند بازسازی باشد. نوع ماده تزریقی باید بر اساس نیاز واقعی پوست انتخاب شود و تزریق جزو الزامی HART برای همه افراد نیست.
HART برای چه نوع جای جوشی مناسب‌تر است؟
- اسکارهای فرورفته‌ای که به بافت زیرین چسبندگی دارند.
- برخی اسکارهای Rolling که با کشش بافتی به سمت پایین همراه‌اند.
- برخی اسکارهای Boxcar، بسته به عمق و ساختار آن‌ها.
- الگوهای مختلط جای جوش که یک روش به‌تنهایی تمام اجزای اسکار را هدف نمی‌گیرد.
- افرادی که علاوه بر فرورفتگی، ناهمواری و اختلال کیفیت سطح پوست نیز دارند.
نکته: اسکارهای Ice Pick، Rolling و Boxcar از نظر ساختار یکسان نیستند. ممکن است بخشی از اسکارهای یک فرد به سابسیژن پاسخ‌پذیر باشند و بخش دیگری به تکنیک متفاوتی نیاز داشته باشند. انتخاب روش پس از معاینه انجام می‌شود.
تفاوت HART با سابسیژن معمولی
آیا همه مراحل HART در یک جلسه انجام می‌شوند؟
خیر، لزوماً چنین نیست. بر اساس شدت اسکار، واکنش پوست و روش‌های انتخاب‌شده، ممکن است بخشی از درمان‌ها در یک جلسه و برخی در زمان دیگری انجام شوند. فاصله جلسات و ترتیب سابسیژن، تزریق و لیزر باید توسط پزشک تعیین شود.
چند جلسه HART لازم است؟
برای HART نمی‌توان تعداد جلسه ثابتی برای همه تعیین کرد. تعداد جلسات به شدت و قدمت اسکار، نوع اسکار، میزان چسبندگی، تیپ پوست، درمان‌های قبلی و پاسخ بافت به هر مرحله وابسته است. پس از هر مرحله، پاسخ پوست ارزیابی و ادامه برنامه متناسب با آن تنظیم می‌شود.
دوره نقاهت و مراقبت بعد از درمان
پس از سابسیژن ممکن است درجاتی از تورم، کبودی، حساسیت یا قرمزی ایجاد شود. در صورت اضافه شدن لیزر یا تزریق، نوع و مدت علائم می‌تواند متفاوت باشد. مراقبت دقیق به اجزای همان جلسه بستگی دارد.
- دستکاری نکردن ناحیه درمان‌شده.
- رعایت دقیق دستور شست‌وشو و محصولات تجویز یا توصیه‌شده.
- استفاده مناسب از ضدآفتاب پس از اجازه پزشک، به‌ویژه در درمان‌های سطح پوست.
- پرهیز از محصولات محرک تا زمان ترمیم مناسب پوست.
- تماس با پزشک در صورت بروز علائم غیرمنتظره یا شدید.
انتظار واقع‌بینانه: هدف درمان اسکار، بهبود عمق، بافت و ظاهر جای جوش است؛ نه تضمین حذف کامل و صددرصدی اسکار. میزان پاسخ بین افراد و حتی میان اسکارهای مختلف یک فرد متفاوت است.
سوالات پرتکرار درباره سابسیژن HART
HART همان سابسیژن است؟
سابسیژن هسته اصلی HART است، اما HART به‌عنوان یک رویکرد ترکیبی طراحی می‌شود و در صورت نیاز می‌تواند لیزر پوست، تزریق و درمان‌های تکمیلی متناسب با اسکار را نیز در بر گیرد.
آیا در HART برای همه فیلر یا تزریق انجام می‌شود؟
خیر. تزریق تنها زمانی وارد برنامه می‌شود که ساختار اسکار و ارزیابی پزشک نشان دهد برای آن ناحیه کاربرد دارد.
آیا لیزر هم‌زمان با سابسیژن انجام می‌شود؟
ممکن است ترتیب و فاصله درمان‌ها در افراد مختلف متفاوت باشد. نوع لیزر، وضعیت پوست و شدت درمان مشخص می‌کند که مراحل در یک جلسه یا جلسات جداگانه انجام شوند.
آیا HART جای جوش را کاملاً از بین می‌برد؟
هیچ روش درمان اسکار را نمی‌توان برای همه افراد با حذف کامل جای جوش تضمین کرد. هدف، بهبود قابل‌ارزیابی فرورفتگی و کیفیت پوست با انتخاب درمان متناسب با ساختار اسکار است.
