سابسیژن (Subcision)؛ درمان تخصصی جای جوش و اسکارهای فرورفته
بازبینی علمی: دکتر هدی عین‌اللهی
متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر
سابسیژن چیست؟
سابسیژن (Subcision) یک روش تخصصی برای درمان برخی اسکارهای آتروفیک و جای جوش‌های فرورفته است. در این روش، پزشک با استفاده از سوزن یا کانولای مناسب وارد لایه زیر اسکار شده و باندهای فیبروتیکی را که سطح اسکار را به بافت‌های عمقی متصل کرده‌اند، به‌صورت کنترل‌شده آزاد می‌کند. این آزادسازی می‌تواند به بالا آمدن تدریجی فرورفتگی و شکل‌گیری بافت همبند جدید در روند ترمیم کمک کند.
جای جوش‌های فرورفته همیشه ساختار یکسانی ندارند. در بعضی اسکارها، رشته‌های فیبروتیک زیر پوست مانند یک اتصال، سطح اسکار را به سمت پایین می‌کشند. در چنین شرایطی، درمان فقط سطح پوست ممکن است برای آزاد کردن این چسبندگی کافی نباشد. سابسیژن جای جوش مستقیماً این بخش عمقی اسکار را هدف قرار می‌دهد و به همین دلیل در درمان اسکارهای منتخب، به‌خصوص اسکارهای دارای چسبندگی، جایگاه مهمی دارد.
سابسیژن چگونه جای جوش را درمان می‌کند؟
در سابسیژن، ابزار مخصوص در سطح مناسب زیر پوست هدایت می‌شود تا رشته‌های فیبروتیک متصل‌کننده اسکار آزاد شوند. با کاهش این کشش، امکان بالا آمدن سطح فرورفته فراهم می‌شود. همچنین فرآیند ترمیم ایجادشده در بافت می‌تواند تشکیل بافت همبند و کلاژن جدید را تحریک کند؛ بنابراین تغییر ظاهر اسکار معمولاً تدریجی است و تنها به نتیجه همان لحظه درمان محدود نمی‌شود.
سابسیژن برای چه نوع اسکارهایی مناسب است؟
- Rolling scars: اسکارهای موج‌دار و فرورفته که اغلب با باندهای فیبروتیک زیرپوستی همراه‌اند.
- برخی Boxcar scars: بسته به عمق، شکل و میزان چسبندگی اسکار.
- اسکارهای فرورفته متصل: زمانی که کشش بافت زیرین یکی از عوامل اصلی فرورفتگی باشد.
- اسکارهای مختلط: در این حالت ممکن است سابسیژن فقط یکی از اجزای برنامه درمانی باشد.
نکته مهم: همه جای جوش‌ها با سابسیژن درمان نمی‌شوند. اسکارهای Ice Pick، Rolling و Boxcar از نظر ساختار متفاوت‌اند و انتخاب درمان باید بر اساس نوع و عمق اسکار انجام شود.
سابسیژن و درمان‌های ترکیبی جای جوش
در بسیاری از بیماران، اسکار آکنه فقط یک مشکل عمقی نیست؛ ممکن است هم‌زمان چسبندگی زیرپوستی، ناهمواری سطح، تغییر رنگ و اختلال کیفیت بافت وجود داشته باشد. به همین دلیل، پزشک می‌تواند بر اساس الگوی اسکار، سابسیژن را با روش‌های مکمل ترکیب کند. مطالعات بالینی نیز از رویکردهای ترکیبی برای برخی اسکارهای آتروفیک حمایت می‌کنند.
در برخی پروتکل‌ها PRP به‌عنوان درمان کمکی در کنار سابسیژن استفاده می‌شود. انتخاب آن به وضعیت اسکار و برنامه درمانی پزشک بستگی دارد.
سابسیژن چسبندگی عمقی را هدف می‌گیرد و لیزر فرکشنال می‌تواند برای بازسازی سطح و بافت پوست در افراد مناسب به برنامه اضافه شود.
میکرونیدلینگ یا روش‌های مبتنی بر میکرونیدلینگ ممکن است برای بخش دیگری از بافت و اسکار در برنامه درمانی انتخاب شوند.
همه افراد به تمام روش‌ها نیاز ندارند. نوع اسکار، تیپ پوستی، سابقه درمان و ریسک لک پس از التهاب در انتخاب ترکیب درمان مؤثر است.
سابسیژن و لیزر فرکشنال CO2 چه تفاوتی دارند؟
چند جلسه سابسیژن لازم است؟
تعداد جلسات سابسیژن برای همه یکسان نیست. نوع اسکار، عمق و وسعت فرورفتگی، میزان چسبندگی، پاسخ پوست به درمان و روش‌های ترکیبی مورد استفاده در تعیین تعداد جلسات مؤثر هستند. در برخی افراد یک مرحله آزادسازی بخش مهمی از درمان است و در برخی دیگر ممکن است جلسات بیشتری یا درمان‌های مکمل لازم باشد.
نتیجه سابسیژن چه زمانی مشخص می‌شود؟
بخشی از تغییر ناشی از آزاد شدن چسبندگی ممکن است زودتر قابل مشاهده باشد، اما ارزیابی نتیجه نهایی باید پس از کاهش تورم و طی شدن فرآیند ترمیم انجام شود. بازسازی کلاژن و تغییرات بافتی تدریجی هستند؛ بنابراین قضاوت درباره نتیجه درمان بلافاصله بعد از سابسیژن دقیق نیست.
دوره نقاهت سابسیژن
پس از درمان ممکن است تورم، کبودی، حساسیت و قرمزی ایجاد شود. شدت و مدت این علائم به وسعت درمان، ابزار مورد استفاده و شرایط فرد بستگی دارد.
- از فشار و دستکاری غیرضروری ناحیه درمان خودداری شود.
- دستورهای پزشک درباره شست‌وشو و محصولات مراقبتی رعایت شود.
- در صورت انجام درمان ترکیبی، مراقبت‌های اختصاصی همان روش نیز رعایت شود.
- در صورت درد شدید، تورم غیرعادی، تغییر رنگ قابل توجه یا علائم غیرمنتظره با پزشک تماس گرفته شود.
انتظار واقع‌بینانه از درمان: هدف سابسیژن بهبود فرورفتگی و ظاهر اسکار است. هیچ روش درمان اسکار را نمی‌توان برای همه افراد با حذف کامل و صددرصدی جای جوش تضمین کرد و نتیجه به نوع اسکار و پاسخ بافت فرد وابسته است.
سوالات پرتکرار درباره سابسیژن جای جوش
سابسیژن برای چه جای جوشی مناسب است؟
بیشترین کاربرد آن برای اسکارهای فرورفته‌ای است که چسبندگی و باندهای فیبروتیک زیرپوستی در ایجاد فرورفتگی نقش دارند؛ به‌ویژه بسیاری از Rolling scars و برخی Boxcar scars.
آیا سابسیژن باعث کلاژن‌سازی می‌شود؟
آزادسازی بافت و فرآیند ترمیم پس از سابسیژن می‌تواند تشکیل بافت همبند جدید و بازسازی کلاژن را تحریک کند، اما میزان پاسخ در افراد متفاوت است.
سابسیژن بهتر است یا لیزر CO2؟
این دو روش هدف یکسانی ندارند. سابسیژن بیشتر برای آزادسازی چسبندگی زیر اسکار است، در حالی که لیزر فرکشنال CO2 برای بازسازی بافت پوست کاربرد دارد. در بعضی اسکارها ترکیب آن‌ها می‌تواند منطقی‌تر از انتخاب تنها یک روش باشد.
آیا PRP همراه سابسیژن انجام می‌شود؟
در برخی بیماران PRP می‌تواند به‌عنوان درمان کمکی در کنار سابسیژن استفاده شود، اما برای همه افراد الزامی نیست و انتخاب آن بر اساس ارزیابی پزشک انجام می‌شود.
